İngiltere'de televizyonların çocuklara etkilerini sorgulayan bir araştırma, "aptal kutusu"nun kanserden otizme kadar pek çok hastalığı tetiklediğini ortaya koydu. Bilgisayar ekranları da aşağı yukarı aynı tehlikeyle yüklü.
İngiltere'de dün açıklanan bir rapor, televizyonun çocukları hem fiziksel hem de psikolojik olarak düşünüldüğünden çok daha fazla etkilediğini ortaya koydu. 35 ayrı araştırmanın sonuçlarını değerlendiren İngiliz Psikolog Doktor Aric Sigman, televizyonun en az 15 olumsuz etkisi olduğunu söyledi. Bunlar arasında en tehlikeli olanlarsa kanser, otizm ve Alzheimer. Diğerleri arasında ise örneğin obezite gibi çağın giderek tehlikeli hale gelen hastalıkları yer alıyor. Doktor Aric Sigman'ın yaptığı araştırma geçtiğimiz günlerde Biologist adlı dergide yayınlandı.
Sigman'a göre pek çok insan için televizyon seyretmek, uyumak ve çalışmaktan daha fazla zaman alıyor. Benzer şekilde İngiliz Hedef Kitle Araştırma Bürosu tarafından yapılan bir araştırmaya göre, İngilizlerin yüzde 75'i ömürlerinin 12 yılın televizyon karşısında geçiriyorlar.
İngiliz Psikoloji Cemiyeti üyesi ve Remotely Controlled: How Television is Damaging Our Lives (Uzaktan Kumandalı: Televizyon Yaşamlarımıza Nasıl Zarar Verir" adlı kitabın da yazarı olan Sigman, eğitim amaçlı programların bile zararlı olabileceğini ifade ediyor. Sigman, "Gözden geçirdiğim tıbbi araştırmalar televizyonun nasıl bir araç olduğunu ortaya koyuyor, ve program türleri ve içeriklerinden bağımsız olarak bu aracın özellikle çocuklara nasıl zarar verdiğini de kanıtlıyor. Saatler boyunca izledikleri televizyonun herşeyden önce biyolojik etkileri bulunuyor ve bu tamamen televizyonun kendisinden kaynaklanıyor, mesajla ilgisi yok" diyor.
Sigman'a göre altı yaşında bir çocuk, bu süre zarfında yaşamının 1 yılını televizyonun başında geçirmiş oluyor. 11-15 yaşlarındaki çocuklar ise uyumadıkları zamanların yüzde 55'ini televizyon karşısında geçiriyor. Bu yaş grubundaki çocuklar günde ortalama 7.5 saatlerini ya televizyon ya da bilgisayar başında geçiriyorlar. Ve bu düzeyde ekran karşısında zaman geçirenlerin sayısı son 10 yılda yüzde 40 artış göstermiş durumda.
Sigman, televizyonun hem bedeni hem de zihni kötü etkilediğini ifade ediyor. Özellikle beyin üzerindeki etkileri oldukça tehlikeli, çünkü narkotik özellikler taşıyor. Örneğin televizyon, okuyarak anlamanın önünde büyük bir engel oluşturuyor. Yeni kurgu teknikleri, örneğin hızlı ve atlamalı geçişler televizyonun beyin ve algılama üzerindeki etkisini daha da artırmış durumda. Sigman televizyonun hangi kötü etkileri olduğunu şöyle sıralıyor:
Obezite: Ekran karşısında oturmak sürekli olarak bir şeyler yeme ihtiyacı doğuruyor. Üstelik hareket de edilmediği için alınan kaloriler yakılamıyor. Televizyonun çekimi, insanların yemek için ayırdıkları vakti de azaltıyor. Dolayısıyla hem kötü beslenmiş, hem de aldığımız kalorileri yakamamış oluyoruz.
Bağışıklık sistemi: Televizyon karşısındaki hareketsizlik bağışıklık sistemlerimizi de kötü etkiliyor. Hareketsizlik nedeniyle bağışıklık sistemini oluşturan hücreler vücutta hareket edemedikleri gibi, yeterince etkili de olamıyorlar. Bu durum, televizyonun yaydığı ışınlarla da yakından ilgili.
Kalp hastalıkları: Televizyon uzun vadeli kardiyovasküler hastalıklara neden oluyor. Özellikle orta yaşın üstündeki insanlarda kolesterol artışı ve kalp krizlerinin televizyon izleme alışkanlıklarıyla yakından ilişkisi var.
Metabolizma zarar görüyor: Televizyon karşısında uzun saatler geçiren insanların metabolizmaları yavaşlıyor, gene yeme içme alışkanlıklarının da buna göre şekillenmesi nedeniyle aşırı kilolar ve dayanıksızlık baş gösteriyor.
Göz hastalıkları: Televizyon gözlerimizi genetiğimizi değiştirecek ölçüde değiştiriyor. Sürekli olarak televizyondan yayılan ışınlara, üstelik gözleri daha az kırparak maruz kalmak miyop gibi hastalıkları artırıyor.
Alzheimer: 20-60 yaş grubundaki insanların Alzheimer'e yakalanma olasılıklarını artırıyor. Televizyon karşısında geçirilen her saat hafıza ile ilgili problemlere biraz daha yaklaştırıyor. Dikkat, hafıza ve refleksler de televizyondan olumsuz etkiliyor.
Dikkat bozuklukları: Televizyon karşısında uzun zaman geçirmek dikkat bozukluklarına neden olabiliyor. Çünkü televizyon beyin hücrelerinin gelişimini engelliyor. Televizyon seyretmeyen çocuklar, seyredenlere oranla daha az zeki.
Hormonlar: Televizyon melatonin hormonunun salgılanmasını bastırıyor. Bu hormonun asıl işlevi ise antioksidan olması ve bağışıklık sisteminde önemli bir rolü olması. Örneğin uyku/uyanıklık döngüsü de yine bu hormon tarafından yönetiliyor. Televizyon melatonin salgılamasını bastırdığından bu alanlarda bozukluklar görülmesi ihtimali artıyor.
Kanser: Melatoninin azalmasının sonuçlarından biri de DNA hücrelerinin kanser hücrelerine dönüşmesi için gereken ortamın sağlanması. Bazı doktorlar uykusuzlukla kanser arasında bir bağlantı olabileceğini düşünüyorlar. Uykusuzluğun önemli sebeplerinden biri televizyon olduğu için kanserle doğrudan bağlantısı olduğu ifade ediliyor.
Ergenlikte verdiği zararlar: Televizyon ekranından yayılan ışıklar çocukluktan ergenliğe geçişi hızlandırıyor. Örneğin kızlar 1950'lere oranla daha erken ergenleşiyorlar. Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar da televizyonun fizyolojik olarak ergenlik dönemine geçişi hızlandırdığını gösteriyor.
Otizm: Televizyon erken çocukluk döneminde başlayan otizmin en önemli nedeni olarak biliniyor. Her 166 çocuktan biri değişen düzeylerde otizmle televizyon nedeniyle tanışıyor.
Uykusuzluk: Televizyon ışınları uykuya geçişi zorlaştırıyor ve uyku saatlerinin düzensizleşmesine neden oluyor.
Açlık: Uykusuzluk, bedenin daha fazla yağ gereksinim duymasına ve dolayısıyla daha fazla açlık hissine neden oluyor.
Beyin gelişimi: Bilgisayar gibi etkileşimli araçlar bile zeka gelişimini olumsuz yönde etkiliyor, özellikle okuyarak anlama yetisini geriletiyor.
Diyabet: Televizyon izlemek ikinci tip şeker hastalıklarını artırıyor. Çünkü televizyon şeker gereksinimini artırıyor ve uyku hormonunu baskılıyor
